suriname Naar Voorpagina

  


   
ONDERDELEN
BRIEVEN
 suriname  Inleiding
 suriname  1924 : 18/9 - 5/10
 suriname  1927 : 27 Februari
 suriname  1927 : 27 Maart
 suriname  1927 : 27 April
 suriname  1927 : II
 suriname  1927 : III
 suriname  1927 : IV
 suriname  1927 : V
 suriname  1927 : 27 April I
 suriname  1927 : 27 April II
 suriname  1927 : 27 April III
 suriname  1927 -Dec /1928
 suriname  1928 : 21 Aug. I
 suriname  1928 : 21 Aug. II
 suriname  1928 : 21 Aug. III
 suriname  1929 : Februari
 suriname  1929 : Juni
 suriname  1929 : 23 Juli
 suriname  1929 : 15 Augustus
 suriname  1929 : 27 Sept.
 suriname  1929 : 17 Okt.
 suriname  1930 : 11 Maart
 suriname  1930 : September
 suriname  1931 : 13 Januari
 suriname  1931 : 27 Januari
 suriname  1931 : 28 Januari
 suriname  1933 : Januari I
 suriname  1933 : Januari II
 suriname  1933 : Mrt. - Dec.
 suriname  1934 : Jan. - Sep.
 suriname  1935 - December
 suriname  1936
 suriname  1945 - 1947
 suriname  1948 deel I
 suriname  1948 deel II
 suriname  1949 deel I
 suriname  1949 deel II
 suriname  1950 deel I
 suriname  1950 deel II


 suriname  Foto's I
 suriname  Foto's II
 suriname  Foto's III
 suriname  Foto's IV
 suriname  Foto's IV
 suriname  Foto's V
 suriname  Foto's VI
 suriname  Foto's VII
 suriname  Foto's VIII
 suriname  Foto's IX
 suriname  Foto's X

ONDERWERPEN
Geschiedenis
 suriname  Immigratie Algemeen
 suriname  Javaanse immigratie
 suriname  Donko's tot Guides
 suriname  Brieven v. Wetten
 suriname  Suriname bevolkt
 suriname  Slavernij
 suriname  De 20 ste eeuw
 suriname  Indianen (oorspr.)
 suriname  Paramaribo
 suriname  Albina
 suriname  MariŽnburg
 suriname  Oude kaarten
 suriname  Archieven-wijzer
 suriname  Post en postzegels
 suriname  Batavia
 suriname  Goslar
 suriname  Goud-zaken
 suriname  Geld-zaken
 suriname  Het Park
 suriname  Korps Politie
 suriname  Treinen
 suriname  Forten
 suriname  Westgrens
 suriname  Samenvattingen
     ( Engels )


AFDELINGEN
  suriname Algemeen
 suriname De Douane
  suriname Telefoonboek
  suriname Bevolking
  suriname Distrikten
  suriname Reis info
  suriname Cultureel erfgoed
  suriname Geschiedenis
  suriname Foto's
  suriname Natuur
  suriname Personen
  suriname Koken / recepten
  suriname Vragen over NIBA
  suriname Wat is ANDA

     
SURINAME  surinameAFDELINGEN - suriname Geschiedenis - -

Brieven uit Suriname  van Frater Octavianus - (Johannes van Wetten)

 suriname . NU terug
 



Uit een familiebrief van 21 Augustus 1928 stamt het volgende verhaal.

Deel 1

Vorige week zijn we met de lieve jeugd naar 't circus geweest, 'n echt circus, met 'n ouwe schele leeuwin, 'n kameel, 'n lama,en 'n aap, maar met 'n stel uitstekende acrobaten. Wat wij hier hadden is een gedeelte van een reuze circus dat een tournť gemaakt heeft door Noord-Amerika. 'n Gedeelte is naar BraziliŽ, en 'n ander is in de kleiner staten geweest en gaat nu weer van hier naar BraziliŽ.

Fransch Guyana onze naaste buur slaan ze maar over, want daar is 't niet pluis op 't ogenblik. Fransch Guyana mag een afgevaardigde sturen naar den Senaat in Frankrijk. Er was 'n candidaat van 't Fransche bestuur en een van de eigenlijke bewoners van Guyana. De eerste kwam er met een schurkenstreek door, doordat er ruim 1000 stembriefjes waren ingeleverd van menschen die al lang dood zijn.

Hier kwam 't volk achter en de poppen waren aan 't dansen. De candidaat van 't volk Jean Galmot werd in zijn huis vergiftigd. Hierop is 't volk aan 't plunderen en 't moorden geslagen. Verschillende hooge bazen zijn met vrouw en kinderen de gevangenis ingevlucht om voor de woede van 't volk beveiligd te zijn. Enkele zijn in gevangeniskleeren op een oorlogsboot gevlucht, die intusschen is aangekomen.

Alles samen is er een 500 man sterke gendarmeafdeling in Cayenne aangekomen om 'n oogje in 't zeil te houden. Ze zijn nog bang dat 't ook in St.Laurent 't boevendepot zal beginnen. In dat geval zal onze anderhalve man sterke troepenmacht ook in 't geweer moeten komen, want St. Laurent ligt alleen door de ongeveer 1 kilometer breede Marowijnerivier van ons Albina gescheiden. En 't zou dus wel 'ns groote uittocht kunnen worden van die heeren.

Er komen er nu al zoveel eens een kijkje nemen. Laatst zaten er maar liefst 12 van die lui tegelijk hier in de gevangenis om weer naar hun strafplaats te worden teruggestuurd.

Wat die gestraften voor lui zij? 't Zijn beroepsmisdadigers die uit alle gebiedsdelen waar Frankrijk de baas speelt. Als ze vanuit Frankrijk in Cayenne aankomen, krijgen ze de vuurproef te doorstaan. Hard werken, weinig eten. Het eerste jaar sterven er dan ook de meesten, door uitputting. En wat een dood meestal zonder priester of iets.

De behandeling moet eenvoudig beestachtig zijn, zodat al wat er lichamelijk en geestelijk nog goed aan die menschen is, er stelselmatig wordt uitgetrokken. Na die kuur is er zowat alle uit die mensen uit. Ze geven nog om God of gebod, en lijden aan allerlei ziekten. Is hun eigenlijke straftijd om, dan worden ze buiten de gevangenis gelaten, zonder middelen van bestaan. Sommigen kunnen dan weer naar Frankrijk terug, als .... ze maar geld hebben.

Half naakt loopen ze door de straten rond, dikwijls met de gemeenste tatoeŽringen op rug en borst. Elk jaar worden verschillende van die lui door hun kameraden vermoord, om de enkele centen machtig te worden die ze hebben. Voor enkele jaren terug kwam een heele troep van die lieve lui op den Hollandsche kant een goudveld stroopen. Onze soldaten hebben er toen enkele neergeplakt en de rest is hem gesmeerd.

Onder die lui zijn heel wat bekwame werklui. Ook Holland is vertegenwoordigd in dat boevenland. Laatst is er nog een Amsterdammer vanuit de strafkolonie hier komen aanwaaien. Dat ze een beetje bang zijn, dat die kerels ook opstand zullen gaan maken is te begrijpen.

Mijnh. v.Haaren is weer terug in de kolonie en bracht ons kort geleden een bezoek. Mevr. beweerde dat er bij hen een Marie v. Wetten gediend had. Weet jij daar misschien wat van. Mijnh. V. Haaren is er bijna uitgewinkeld geweest. Je weet nog wel van die onverkwikkelijke geschiedenis die we 't vorig jaar gehad hebben met de Brits IndiŽrs. Het heel zaakje is niets anders geweest, dan 't drijven van den vorigen gouverneur en enkele hoofdambtenaren.

Mijnh. v. Haaren was toen in Holland en zijn plaatsvervanger deed ijverig met de anderen mee. Daardoor is te verklaren, dat alles zoo lekker liep voor onze vijanden. Je kon den haat van alle kanten voelen. Baron v. Heemstra de vorigen gouverneur vertrok. Al een opluchting voor ons, maar zijn tijdelijke plaatsvervanger maakte het nog wel zo grof.

Die mijnh. maakte met mijnh. Akkerman plaatsvervanger van mijnh. v. Haaren 'n afspraakje. Mijnh. Akkerman zou secretaris blijven en mijnh. v. Haaren zou 'n plaatske krijgen op zijn kantoor. Stille hoop natuurlijk, mijnh. v.Haaren zal dan wel ophoepelen en wij zijn 'n Roomschen bok kwijt.

Maar ze kregen er hier de lucht van en enkelen waarschuwden Mijnh. v. Haaren in Holland. En slim genoeg kwam Mijnh. v. Haaren hier aan met zijn instructies vanuit Holland. Toen wou men hier nog wat vervelend doen om mijnh. v. Haaren terug te zetten. Maar de nieuwe gouverneur Rutgers bonste de lui met te zeggen mijnh. v. Haaren U treedt morgenvroeg in uw functie van gouvernements-secretaris. En toen de andere vroeg wat hij dan moest doen, mocht ie ophoepelen.

Die lieve waarnemenden gouverneur die dat zaakje had willen leveren, loopt er nogal eens tegen, zodat hij waarschijnlijk niet al te lang meer blijven zal.

Enkele van de goeie vrienden van den vorigen gouverneur en vijanden van ons zijn al naar Holland. De anderen zijn opvallend lief geworden.







De brieven, foto's en anderszins maken deel uit van het familiearchief, dat wij proberen te beheren en inzichtelijk te maken voor de familie en eventueel ander belangstellenden. In dit verband willen wij u laten meelezen uit de reisverhalen van Heeroom als een bijdrage aan de belevingsgeschiedenis van Suriname.

Jacqueline en Louis Barten-Schakenraad.

© a.barten 2005








suriname . NU  naar boven



Ontwerp © Webteam Suriname - Afdeling Suriname - Zwartenhovenbrugstraat - Paramaribo -
Last update:






   ††